Home » Korach – vrede maken

Korach – vrede maken

Vrede maken

Korach (Numeri 16-18)

Door Rabbi Yehonasan Gefen

Het Tora-gedeelte van Korach beschrijft het beroemdste dispuut in de Tora, waarin Korach en zijn cohorten het leiderschap van Mozes uitdaagden. Nadat Korach, Dassan en Aviram op flagrante wijze het geschil met Mozes en Aäron begonnen waren, probeerde Mozes vrede met hen te sluiten. Hij probeerde eerst Korach te sussen, en toen dat mislukte, wendde hij zich tot Dassan en Aviram.

“En Mozes riep Dassan en Aviram, de zonen van Eliav…” [1] Rashi, die de Midrash Tanchuma citeert, vertelt ons dat Mosje hen probeerde te sussen met divrei Shalom (woorden van vrede).[2] De Midrasj leidt hieruit af dat men nooit moet volharden in een geschil, maar men moet proberen vrede te sluiten.[3]

Het is opmerkelijk dat de Tora deze les leerde in de context van het geschil tussen de groep van Korach en Mozes. Dit was een dispuut waarin de groep van Korach duidelijk schuldig was aan het uitlokken van het geschil en zich op een betreurenswaardige manier had gedragen. Niettemin aarzelde Mozes niet om te proberen hen te kalmeren. De acties van Mozes in dit incident dienen als een krachtige les voor alle andere geschillen. In bijna alle geschillen heeft elke hoofdpersoon de neiging om alle schuld op zijn tegenstander te schuiven. Bijgevolg weigeren ze allebei compromissen te sluiten en staan ​​ze erop dat de andere partij moet toegeven of zich moet verontschuldigen. Ze moeten leren van het gedrag van Mozes in zijn geschil – hij probeerde vrede te sluiten, ook al was hij werkelijk vrij van schuld.

De Chasam Sofer ontwikkelt het idee dat men alles in het werk moet stellen om vrede te sluiten. Hij wijst erop dat het zeer onwaarschijnlijk was dat Dassan en Aviram door Moshe’s zijn woorden tot bedaren zouden worden gebracht, gezien hun geschiedenis van constante vijandschap jegens hem. Er is een concept in de Tora dat bekend staat als chazakah , waarbij we aannemen dat de situatie uit het verleden op dezelfde manier zal voortduren als in het verleden. Volgens dit principe hoefde Mozes niet te proberen Dassan en Aviram tot bedaren te brengen, gezien de kleine kans op succes. Desalniettemin schrijft de Chasam Sofer dat we leren van de verzoeningspogingen van Mozes, dat we het principe van chazakah niet volgen met betrekking tot geschillen. Dit komt omdat geschillen zo schadelijk zijn dat we alles in het werk moeten stellen om vrede te sluiten, hoe onwaarschijnlijk de kans op succes ook is. [4]

De reactie van Dassan en Aviram op Mozes’ pogingen tot verzoening laat precies zien hoe men zich in een geschil niet moet gedragen. “En ze zeiden: wij zullen niet opgaan… zelfs als je die mannen de ogen uit zou steken, zullen we niet naar boven gaan!” [5] De Chofetz Chaim schrijft dat deze woorden de omvang van de koppigheid van Dassan en Aviram aantonen in hun weigering om zelfs maar met Mozes te praten. Hij legt uit dat toen ze Mozes vertelden dat ze niet met hem zouden praten “zelfs als je de ogen van die mannen zou richten”, ze doelden op hun eigen ogen, en dat ze liever hun ogen zouden uitsteken dan met Moshe vrede te sluiten.

De Chofetz Chaim leert hieruit dat sommige mensen zo verstrikt kunnen raken in een geschil dat ze liever veel lijden verduren dan het argument  ‘verliezen’. In deze geest vertelt hij het verhaal van een geschil dat het leven van een van de hoofdpersonen dreigde te vernietigen en ertoe leidde dat zijn familie werd opgesloten. Toen zijn wanhopige vrouw hem smeekte om dit vernietigende geschil op te geven, antwoordde hij dat hij bereid was zichzelf, zijn vrouw en zijn kinderen naar de gevangenis te laten gaan, zolang hij maar zou ‘winnen’!

Waarom is het zo moeilijk voor hoofdrolspelers in geschillen om een verzoeningspoging te doen? Een reden is dat het erg moeilijk is voor een persoon om te erkennen dat hij op zijn minst een deel van de schuld op zich moet nemen voor het ontstaan van het geschil. De menselijke natuur heeft de neiging mensen ertoe aan te zetten zich te concentreren op de tekortkomingen van anderen en hun eigen sterke punten. Dienovereenkomstig, wanneer een persoon midden in een bittere ruzie zit, is het buitengewoon moeilijk voor hem om enige mate van schuld te accepteren voor de escalatie ervan. De woorden van de Malbim over deze kwestie bieden een indringend inzicht in de onjuiste aard van deze houding.

De Malbim bevond zich ooit midden in een bitter geschil. Zijn belaagde studenten vroegen hem hoe zo’n verschrikkelijke ruzie kon plaatsvinden, gezien de woorden van de Tora met betrekking tot het geschil tussen Korach en Mozes. De Tora vertelt ons: “Er zal nooit iemand zijn zoals Korach en zijn gemeente.”[6] De studenten begrepen dat dit betekent dat er in de geschiedenis nooit meer zo’n bittere ruzie zal zijn. Dienovereenkomstig konden ze niet begrijpen hoe de Malbim verwikkeld konden raken in zo’n bitter meningsverschil. Hij legde hun uit dat de woorden van de Tora, dat er nooit meer zo’n geschil zal zijn, een andere betekenis hebben.

De Tora vertelt ons dat het geschil van Korach tegen Mozes de enige in de geschiedenis was waarin de ene kant helemaal ongelijk had en de andere kant helemaal gelijk. Korach en zijn medewerkers hadden totaal ongelijk in hun argumenten en waren volledig schuldig aan de ontwikkeling van het meningsverschil. Mosje daarentegen handelde volkomen correct en gerechtvaardigd. Wanneer de Tora zegt dat er nooit meer zo’n geschil zal zijn, vertelt het ons dat er nooit een ander geval zal zijn waarin de ene kant volledig gerechtvaardigd is en de andere volledig schuldig. De Malbim erkende dus in zijn nederigheid dat hij enige schuld op zich moest nemen voor de onenigheid waar hij bij betrokken was.[7] De uitleg van de Malbim leert ons dat iedereen die bij een geschil betrokken is, ongelijk heeft als hij gelooft dat hij volledig gelijk heeft ,

Daarom moet iedereen die zich in een geschil bevindt, de verantwoordelijkheid nemen voor zijn rol in de escalatie ervan. Wanneer iemand dit doet, zal het gemakkelijker voor hem zijn om zich in dit opzicht op zijn schuld te concentreren, in plaats van op die van zijn tegenstander. Door dit te doen, moet hij erkennen dat hij zijn fouten moet rechtzetten en de tekortkomingen van zijn ‘vijand’ moet negeren. Deze houding zal hem helpen de acties van Mozes na te streven bij het kalmeren van Dassan en Aviram.

In de loop van iemands leven is het onvermijdelijk dat hij in een of andere vorm van conflict komt met andere mensen. Wanneer dit gebeurt, moet de persoon een cruciale keuze maken: hij kan zijn eigen gedrag valideren en koppig weigeren enig falen toe te geven; of hij kan zijn trots inslikken, de ‘grotere’ persoon zijn en verzoening initiëren. Door de tweede optie te nemen, emuleert de persoon Mozes – hij was bereid om Dassan en Aviram te benaderen ondanks het feit dat ze volledig schuldig waren. Dit zou des te meer het geval moeten zijn in alle andere geschillen, waarbij beide partijen de verantwoordelijkheid voor het geschil op zich moeten nemen. Dergelijke conflicten zijn niet beperkt tot belangrijke argumenten; ze omvatten ook veelvoorkomende ‘meningsverschillen’ tussen echtgenoten en kleine ruzies tussen vrienden, collega’s, studenten enz. Wanneer een persoon weigert toe te geven aan dergelijke incidenten, slaagt hij er alleen in om de bitterheid te verlengen en te vergroten. Echter, door Moshe na te bootsen, zal een persoon ervoor zorgen dat de Shalom zal zegevieren.

Rabbijn Yehonasan Gefen

Besef dat een vertaling altijd een vertaling is, daarom ook de verwijzing naar het origineel: https://aish.com/making-peace/

Opmerkingen van Angelique; wat leren wij hiervan?

Als twee kinderen ruzie maken en volwassenen zich ermee bemoeien zeggen ze vaak: waar 2 ruzie maken, hebben 2 schuld. Geef elkaar een hand, zeg sorry, en ga weer verder met samenspelen. Meestal doen kinderen dat gelijk of naar enig mokken.

Waarom is die houding niet vanzelfsprekend als je volwassen bent? Kan het zijn dat het ego van volwassenen veel groter is en dat hun in de weg zit? Want bedenk dat het ruzie hebben van kinderen over een speelgoedautootje voor hun van even groot belang is als de ruzie die volwassenen kunnen hebben over “hun parkeerplek van hun auto”.


[1] Korach, 16:12.

[2] Dit wordt letterlijk vertaald als ‘woorden van vrede’.

[3] Rasji, Korach, 16:12.

[4] Tallelei Oros, Bamidbar, p.278.

[5] Korach, 16:12-14.

[6] Korach, 17:5.

[7]  Tallelei Oros, p.303.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *